Leita Ý frÚttum mbl.is

Utan■ingsstjˇrn?

Kannski vŠri rß­ a­ fela utan■ingsstjˇrn a­ fara me­ stjˇrn landsins fram a­ nŠstu al■ingiskosningum, ■.e. t.d. fram ß vori­. Vissulega hefur s˙ lausn marga galla, og gŠti af sumum talist fela Ý sÚr einhvers konar uppgj÷f. En kostirnir eru lÝka margir.

╔g held a­ sta­an Ý ■jˇ­fÚlaginu sÚ alvarlegri en rß­amenn gera sÚr grein fyrir. Ůar ß Úg ekki vi­ hina efnahagslegu st÷­u, heldur miklu frekará■ß samfÚlagslegu. Ůa­ ver­ur greinilegra me­ hverjum laugardegi sem lÝ­ur, a­ fˇlki­ Ý landinu treystir ekki n˙verandi valdh÷fum til a­ střra ■jˇ­arsk˙tunni Ý gegnum brimskafla nŠstu vikna og mßna­a. Hversu ßgŠtlega sem einst÷kum stjˇrnmßlam÷nnum finnst ■eir hafa sta­i­ sig, og hversu rÚtt sem ■eir kunna a­ hafa fyrir sÚr hva­ ■a­ var­ar, geta ■eir naumast hunsa­ ■ennan augljˇsa vilja og reynt a­ afgrei­a hann sem skrÝlslŠti. ŮvÝ fyrr sem einstakir stjˇrnmßlamenn ver­a lŠsir ß ■etta ßstand, ■eim mun lÝklegra er a­ ■eim ver­i treyst til ßframhaldandi starfa ■egar ■jˇ­in kve­ur upp dˇm sinn. Um lei­ styttist lÝka sß tÝmi sem ■a­ mun taka a­ ■jappa ■jˇ­inni saman um ■au verkefni sem framundan eru. A­ ˇbreyttu mun klofningur og ˇeining nß ß­ur ˇ■ekktum hŠ­um, me­ ß­ur ˇ■ekktum aukaverkunum.

A­dragandinn a­ skipan utan■ingsstjˇrnar er vŠntanlega sß, a­ forsŠtisrß­herra bi­jist lausnar fyrir sig og rß­uneyti sitt. Ůa­ ■ř­ir alla jafna a­ anna­ hvort er myndu­ nř rÝkisstjˇrn e­a ■ing rofi­ og efnt til nřrra kosninga. Ůyki ekki fŠrt a­ mynda nřja ■ingrŠ­islega rÝkisstjˇrn getur forsetinn skipa­ utan■ingsstjˇrn. Ůetta hefur gerst einu sinni Ý ═slandss÷gunni,á■.e.a.s.áÝ desemberá1942 ■egar Sveinn Bj÷rnsson, ■ßverandi rÝkisstjˇri, skipa­i utan■ingsstjˇrn undir forsŠti Dr. Bj÷rns ١r­arsonar, l÷gmanns. Ůetta var ney­ar˙rrŠ­i, ■ar sem ekki haf­i tekist a­ mynda starfhŠfa stjˇrn a­ loknum al■ingiskosningum fyrr um hausti­. Utan■ingsstjˇrnin sat Ý tŠp tv÷ ßr, e­a ■ar til Nřsk÷punarstjˇrnin undir forystu Ëlafs Thors tˇk vi­ v÷ldum Ý oktˇber 1944.

═ bˇk Gu­na Th. Jˇhannessonar, V÷lundarh˙s valdsins, kemur fram a­ Kristjßn Eldjßrn, ■ßverandi forseti ═slands, hafi veri­ kominn ß fremsta hlunn me­ a­ mynda utan■ingsstjˇrn eftir a­ stjˇrn Ëlafs Jˇhannessonaráfˇr frß v÷ldum 1979. Hugmyndin var svo langt komin, a­ b˙i­ var a­ leggja fyrstu dr÷g a­ rß­herralista. Ătlunin var a­ Jˇhannes Nordal se­labankastjˇri yr­i forsŠtisrß­herra, en me­al annarra hugsanlegra rß­herra voru ┴smundur Stefßnsson og Jˇn Sigur­sson, sem bß­ir hafa reyndar komi­ vi­ s÷gu Ý umrŠ­um sÝ­ustu daga, tŠpum 30 ßrum sÝ­ar. ┌r ■essu var­ ■ˇ ekki, ■ar sem ß sÝ­ustu stundu tˇkst Al■ř­uflokknum a­ mynda minnihlutastjˇrn undir forsŠti Benedikts Gr÷ndals, enda haf­i SjßlfstŠ­isflokkurinn ■ß sam■ykkt a­ verja slÝka stjˇrn falli.

Hugmyndin um utan■ingsstjˇrn hefur ekki veri­ ßberandi Ý fj÷lmi­lum sÝ­ustu daga, en nokkur umrŠ­a hefur ■ˇ fari­ fram um mßli­ Ý netheimum. Utan■ingsstjˇrn er au­vita­ alls engin t÷fralausn. H˙n er ■vert ß mˇti algj÷rt ney­ar˙rrŠ­i. En kannski rÝkir einmitt ■ess konar ney­ n˙na, a­ ■essi lausn sÚ s˙ skßsta. Ůarna gŠtu seti­ sÚrfrŠ­ingar me­ ■okkalega hreint bor­, sem sagt fˇlk sem almenningur og erlendir samstarfsa­ilar gŠtu treyst. Um lei­ fengist fri­ur; fri­ur til a­ stjˇrna, fri­ur til a­ huga a­ innra starfi stjˇrnmßlaflokkanna og undirb˙a kosningar og fri­ur fyrir fˇlk flest til a­ sinna ■eim mßlum sem ■vÝ standa nŠst. Ůegar fri­urinn hefur rÝkt nˇgu lengi yr­i svo kosi­ til Al■ingis - og eftir ■a­ tŠki tr˙lega vi­ t÷luvert breytt landslag, bŠ­i hva­ var­ar stjˇrnmßlaflokka og einstaklinga Ý forystuhlutverkum. Kannski myndi sagan frß 1944 endurtaka sig, ■.e.a.s. a­ ■egar utan■ingsstjˇrnin hef­i loki­ hlutverki sÝnu, tŠki Nřsk÷punarstjˇrn vi­. Nřsk÷punar er ■÷rf, ■ˇ a­ h˙n ■urfi ekkiáa­ byggjast ß fulltr˙um s÷mu flokka og myndu­u samnefnda stjˇrn Ý ßrdaga lř­veldisins!

Til a­ fyrirbyggja misskilning tel Úg rÚtt a­ taka ■a­ fram, svona rÚtt Ý lokin, a­ hva­ sem ÷llu tali um utan■ingsstjˇrnir lÝ­ur, ■ßáŠttiáËlafur RagnarálÝklega ekkiáa­ grÝpa ■ß hugmynd Kristjßns Eldjßrns ß lofti a­ setja se­labankastjˇra Ý stˇl forsŠtisrß­herra. Wink


ź SÝ­asta fŠrsla | NŠsta fŠrsla

BŠta vi­ athugasemd

Ekki er lengur hŠgt a­ skrifa athugasemdir vi­ fŠrsluna, ■ar sem tÝmam÷rk ß athugasemdir eru li­in.

Höfundur

Stefán Gíslason
Stefán Gíslason
Umhverfisstjórnunar-fræðingur í Borgarnesi
Jan. 2020
S M Ů M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband