Leita frttum mbl.is

Bloggfrslur mnaarins, gst 2009

Or dagsins 10 ra

Agenda21 smallHinn strmerki, aulreyndi, flugi og reianlegi umhverfisfrttamiill Or dagsins fagnar 10 ra afmli snu um helgina. tilefni af v er landsmnnum llum boi a lta vi sunni http://www.samband.is/dagskra21 og skoa allt a sem Orin hafa frtt jina um 10 ra ferli snum me 1.495 hnitmiuum frleikspunktum.

Hva sagi Robert Costanza gr?

Robert_Costanza gr br g mr til hfuborgarinnar fyrirlestur Roberts Costanza Hskla slands, enda tilefni ri. essum pistli tla g a velta fyrir mr feinum atrium sem komu fram fyrirlestrinum.

Hver er essi Rbert?
g hygg a engan s halla tt v s haldi fram a Robert Costanza s einn eirra manna sem hafa haft hva mest hrif umhverfisumruna heimsvsu sustu tvo ratugi. ekktastur er hann fyrir treikninga sna vermti eirrar jnustu sem vistkerfi heimsins veita okkur, alveg keypis (e: Ecosystem Services).eir treikningarbentu til a vermti essarar jnustu vri nr tvfalt hrra en samanlg jarframleisla allra ja, eins og hn er venjulega mld! Um lei gefur etta vsbendingu um hversu miklu vi tpum ef vi gngum um of vistkerfin og skerum annig mguleika eirra a veita essa jnustu.

Hva er jnusta vistkerfa?
egar tala er um jnustu vistkerfa er tt vi hverja jnustu sem vistkerfi heimsins veita okkur, okkur a kostnaarlausu, svo sem me hreinsun vatns, bindingu koltvsrings, framleislu matvla, skjli, flavrnum o.s.frv. Nnari skringar essu hugtaki er m.a. a finna srstku upplsingablai vef Umhverfisstofnunar.

Nokkur or um framtina
Fyrirlestur Roberts Costanza gr bar yfirskriftinaUsing the global recession as an opportunity to create a sustainable and desirable future, ea Hvernig nta m heimskreppuna sem tkifri til a skapa sjlfbra og kjsanlega framt. Robert hf essa umru m.a. me v a vitna or einhvers manns sem sagi, a ef vi num ekki a skilja fortina, vrum vi dmd til a endurtaka hana. Mr finnast essi or reyndar vera gt minning til eirra sem eiga sr sk heitasta a ri 2007 komi aftur. Tilfelli er nefnilega, eins og orvaldur rn rnason benti gtri grein Mogganum dgunum, a a var lka kreppa hj okkur ri 2007. a var bara ruvsi kreppa en vi glmum vi nna! essa fort vil g ekki lta dma okkur til a endurtaka.

Heildarhyggja
Mr fannst kjarninn boskapRoberts Costanza vera, a til ess a komast klakklaust inn framtina urfi a skoa hlutina samhengi sta ess a einblna einstakar lausnir ea einstakar frigreinar, eins og mnnum er tamt a gera, enda eru kannski flestirmenn srfringar rngu svii, sem vita allt um ekki neitt, eins og einhver orai a.

Hagfringar
Lklega hafa hagfringar veri teknir allt of alvarlega umru sustu ra. Hafi eitthvert verkefni veri tali hagkvmtt fr hagfrilegu sjnarmii, hafa menn bara klt a n ess svo miki sem gera tilraun til a lta mli vara samhengi. Me essu er g engan veginn a gera lti r hagfringum. eir eru brnausynlegur hluti af teyminu sem vi urfum a halda. a gengur bara ekki a eir su einir essu teymi. Reyndar sagi Robert einn hagfribrandara fyrirlestrinum: Eina flki sem hegar sr eins og hagfrilkn gera r fyrir, eru hagfringar. (Sjlfur er hann visthagfringur, annig a hann veit alveg hva klukkan slr).

Verg landsframleisla (GDP)
Robert Costanza lagi herslu a fyrirlestrinum hversu takmarkaur mlikvari verg landsframleisla (GDP) vri velgengni ja. Strslys og aukin glpatni hkka t.d. GDP, enda tt slkt s augljslega ekki gott fyrir vikomandi j. eir sem nota GDP sem eina mlikvarann, eins og mnnum hefur reyndar veri tamt a gera, eru svipari stu og flugmaur sem flgur Boing-otu n ess a lta nokkurn tmann nokkurn mli nema harmlinn. Reyndar hafa menn rum saman reynt a finna ara mlikvara, sem stt gti nst um. En a verkefni er ekkert auvelt, enda krefst slk stt ess a menn brjtist t r eim relta hugsanagangi sem leitt hefur okkur r gngur sem vi erum n . Robert nefndi nokkra slka mlikvara fyrirlestrinum, svo sem Genuine Progress Indicator (GPI), Index of sustainable econmic welfare (ISEW) og Human Development Index (HDI). eir sem vilja kynna sr essa mlikvara nnar geta auveldlega nlgast upplsingar um netinu.

Ferns konar auur
Til a komast leiis inn framtina verum vi a tta okkur v a a er ekki ng a eiga fjrhagslegar innstur. Robert Costanza talai fyrirlestrinum um ferns konar au, sem er nausynlegur til a halda uppi mannvnu hagkerfi, (hr ver g a bijast velviringar ftklegum ingum mnum):

  • Byggur auur(e: Built capital)
  • Mannauur (e: Human capital)
  • Flagsauur (e. Social capital)
  • Nttruauur (e. Natural capital)

egar dmi er reikna og lagt rin um hvert halda skuli, verum vi a taka allar essar tegundir aus me reikninginn. Vi megum t.d. ekki telja okkur afrakstur nttrunnar til tekna ef hann er umfram a sem nttran olir, v a erum vi farin a ganga innstuna. Og a erheldur ekkert vst a hgt s a skipta einni tegund af hfustl t fyrir ara.

͠grein Roberts Costanza fr rinu 2006, The Real Economy, er a finna gta umru um etta.

Hva sland a gera?
Eins og llum svona fyrirlestrum fkk fyrirlesarinn nttrulega spurningar r sal um a hva slendingar ttu til brags a taka. a vi svoleiis spurningum s aldrei til neitt eitt einfalt og rtt svar, geri Robert sitt besta til a benda leiir. Hann rlagi slendingum sem sagt a setja gang ferli til a ba til sameiginlega framtarsn fyrir landi. essu ferli yrftu allir landsmenn a taka tt. Spurningin sem hver og einn yrfti a svara vri essi: Hvernig vilt a sland veri eftir (t.d.) 20 r? essu sambandi hvatti hann til a vi kynntum okkur svipa ferli sem n vri gangi Nja-Sjlandi. Hann benti lka a lri vri sniugt fyrirbri, sem vi ttum endilega a nota. :)

Vendipunkturinn
Robertba fundargesti a giska hversu strt hlutfall Bandarkjamannavru ornir a sem kalla er Cultural creators, .e.a.s. flk semer tilbi a taka virkan tt a skapa nja og betri framt. Einhver giskai 5%. Hi rtta er a rannsknir benda til a n megi flokka um 30% Bandarkjamanna ennan flokk. Robert benti a e.t.v. vrum vi a nlgast einhvern vendipunkt, sem verur um lei og ngjanlega str hluti einhvers hps hefur tileinka sr njan hugsunarhtt. tiloka s a sp fyrir um hvenr slk umskipti veri. annig virtist Berlnarmrinn falla einni nttu, en raun hfu forsendurnar ori til smtt og smtt, steinegjandi og hljalaust, anga til vendipunktinum var allt einu n. sama htt gtu strar breytingar veri nnd hva varar lfsstl og herslur almennings.

Solution
Robert Costanza fer fyrir hpi manna sem er a undirba tgfu nju aljlegutmariti um sjlfbra og kjsanlega framt. Tmariti hefur fengi nafni Solution, og fengu fundarmenn einmitt a skoa fyrsta sniseintaki af v gr. Robert verur sem sagt aalritstjri, en me honum lii eru nokkrir af kunnustu hfundum samtmans svii umhverfismla. ar m m.a. nefna astoarritstjrann Paul Hawken, sem heimstti sland sasta vetur (sj bloggfrslu mna fr 14. des. 2008) og ritstjrnarmennina Lester Brown, Herman Daly, Tom Lovejoy ogHunter Lovins. Mr er til efs a nokkurn tmann hafi jafn margir framherjar umhverfisgeiranum sameina krafta sna. Hgt er a fylgjast me tilur tmaritsins http://www.thesolutionsjournal.com.

Lokaor
Hr lt g staar numi essari sundurlausu samantekt. g vil undirstrika a, a etta er alls engin endursgn af fyrirlestri Roberts, heldur hef g gripi niur hr og ar og blanda eigin vangaveltum saman vi. Hafi einhver frst vi lesturinn er tilganginum n.

Ung amersk kona, sem var stdd fyrirlestrinum gr, lagi til a vimyndum htta a einblna mis mistk sem arir hefu vissulega gert, og tta okkur ess sta v a vi stndum frammifyrir sameiginlegu verkefni sem vi urfum ll a eiga tt a leysa. a er nefnilega annig, a a eru ekki bara einhverjir tilteknir ailar samflaginu sem eiga a taka fyrsta skrefi, heldur urfa allir ailar a vinna samtmis. Vi eigum t.d. ekkert endilega a ba eftir v a stjrnvld geri eitthva, a atvinnulfi geri eitthva, a sklakerfi geri eitthva, ea yfirhfu a einhver annar geri eitthva. Vifangsefni er hr og n - og g arf strax a gera a sem g get til a leysa r v, um lei og allir hinir gera sitt besta. Biin er enda!

(PS: g held a Robert Costanza veri Kastljsi RV kvld)


163. besti maraonhlauparinn

Mr finnst miki til um eigin hlaupaafrek, eins og glggir lesendur kunna a hafa teki eftir. g er t.d. kaflega stoltur af v a vera n kominn 163. sti lista Flags maraonhlaupara yfir bestu maraonhlaupara slandssgunnar. Er sem sagt binn a hkka mig um 169 sti san vor, en var g 332. sti. Akureyrarmaraoni fleytti mr upp um tp 80 sti, og sasta laugardag tkst mr a klifra rmlega anna eins.

En g er n ekki bara ngur me sjlfan mig, heldur ekki sur me Ingimund Grtarsson, hlaupaflaga minn. Hann hljp sig einu bretti r 333. sti upp 196. sti essari smu skr nna laugardaginn. a eru htt 140 sti einu skrefi ef svo m segja. Fyrir svo sem 6 rum hefi hann haft tluvert fyrir v a hlaupa 42 metra, en n hleypur hann 42 km eins og ekkert s, og btir sig r fr ri. Saga hans er gott dmi um ann rangur semflk getur n, jafnvel flk sem heldur a a geti ekki neitt, s ori of gamalt ea of eitthva anna til a nokkur von s um framfarir nokkru svii.

Og hvernig fer maur svo a v a vera stugri framfr maraonhlaupi, a maur s kominn sextugsaldurinn? Svari er aalatrium einfalt: Maur setur sr markmi og hefur tr og olinmi til a n v, jafnvel a maur s hlflinn a loknum vinnudegi, a ti s aeins of kalt og a stundum li vikur og mnuir n ess a maur sji nokkra framfr.

Birna G. Konrsdttir tk essa fallegu mynd af okkur flgunum tmnuum 2008. Hn segir svo sem sna sgu.

SGhlauphlaweb


VI eigum tki sem Litlagulahnan kannski ekki

Sementspokig er algjrlega sammla sjvartvegs- og landbnaarrherranum um a tryggja urfi framt slenskrar sementsframleislu. Hins vegar geri g mr grein fyrir v, a leiin a v markmii kann a vera yrnum str, ar sem vi urfum j a vira slenskar og aljlegar reglur um samkeppni markai. a er me rum orum ekkert augljst hvernig rkisstjrnin getur gripi inn mli me beinum htti.

En mean vi veltum v fyrir okkur hva rki geti gert mlinu vri kannski r avi litum okkur nr hvert og eitt, hvort sem vi erum bara einstaklingar ea lka fulltrar fyrirtkja, stofnana ea samtaka. Hvers konar j er a eiginlega sem situr me hendur skauti mean atvinnutkifrin leka r landi? Hvers konar Litluguluhnusamflagi lifum vi eiginlega ? Er rkisstjrnin kannski einhver ltil gul hna sem a gera allt, hvort sem hn hefur tkin til ess ea ekki, mean vi segjum ekki g hvert kapp vi anna?

VI, hvert og eitt, hvort sem vi erum bara einstaklingar ea lka fulltrar fyrirtkja, stofnana ea samtaka, eigum einfaldlega a kaupa slenskt sement stainn fyrir innflutt mean standi landinu okkar er eins og a er! VI urfum ekkert a ba eftir v a rkisstjrnin finni au tki sem henni er heimilt a beita. VI hfum val. VI eigum ekki a leyfa okkur a spila filu mean Rm brennur og bei er eftir v a rkisstjrnin ea litla gula hnan komi me stra slkkviblinn, sem er reyndar ekkert vst a komist a eldinum. VI eigum ll okkar litlu vatnsftur, sem eru tilbnar til notkunar nna strax! VI erum ekki stikkfr.

Og etta ekki bara vi um sement! a er kominn tmi til a jin taki hndum saman til a verja slenska framleislu - og um lei afkomumguleika eigin barna. Okkar tmi er kominn. Annars fer illa.


mbl.is Segja a rkisstjrnin veri a verja Sementsverksmijuna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Aftur bting maraonhlaupi

Skellti mr Reykjavkurmaraoni morgun. kva reyndar byrjun jn a nota essi helgi anna, en essu einhverju ru var svo aflst fyrrakvld, annig a var bara a drfa sig. Skri mig nttrulega heilt maraon og sagi llum sem spuru, a mr finndist ekki taka v a leggja af sta fyrir minna, sem er nttrlega bi lygi og gorgeir. Til a gera langa sgu stuttu, gekk etta hlaup langt framar allra bjrtustu vonum, og egar upp var stai hafi g btt minn besta rangur til essa um nstum 9 mntur. Hef veri slulosti san.

Yfirleitt kveur maur me lngum fyrirvara a hlaupa maraon, .e.a.s. miklu lengri fyrirvara en sem nemur einum og hlfum slarhring. Ofast snst etta um einhverja mnui. En g hljp j sast maraon Akureyri um mijan jl, og hef reyndar hlaupi tluvert san , a nsta maraonhlaup hafi ekki veri sjnmli fyrr en allt einu nna. g var sem sagt okkalega undirbinn, a g hafi ekki undirbi mig neitt. Vntingarnar voru lka eftir v, sem sagt ekki neinar srstakar. Reyndarfann g engin rk fyrir v a etta hlaup tti a urfa a taka lengri tma en maraoni Akureyri, sem g lauk 3:26 klst, sem var 7 mntna bting persnulega metinu mnu fr v Rm mars 2008. kva v a leggja etta upp me svipuum htti og , .e. a reyna a hlaupa fyrstu klmetrana 4:50 mn hvern um sig - og sj svo til hversu lengi g entist, ea me rum orum: A brosa eins lengi og sttt vri, og halda svo fram a brosa eftir a. heildinahugsai g etta nokkurn veginn svona:

Lengsti sttanlegi tmi: 3:31 klst. (5:00 mn/km)
Elilegur rangur: 3:26 klst. (eins og Akureyri)
skastaa: 3:24 klst. (4:50 mn/km)
Villtasti draumur: 3:20 klst.

Tk daginn snemma. Vaknai remur tmum fyrir hlaup a vsra manna ri, nnar tilteki kl 5.40, fkk mr vel tiltinn morgunmat og var kominn til hfuborgarinnar um 8-leyti. ar hitti g m.a. fyrir Ingimund Grtarsson, hlaupaflaga minn sustu 100 laugardaga ea svo, og Gumann Elsson, strhlaupara, en saman skipum vi samt fjra mannihina harsnnu hlaupasveit Gleisveit Gumanns. grennd vi rsmarki rakst glka margt anna flk sem gaman var a hitta. Hitai upp me nokkur hundru metra skokki og lttum hraafingum, og svo var fari stuttbuxurnar og hlrabolinn og roki af sta r Lkjargtunni egar fjrmlarherrann hleypti af startbyssunni stundvslega kl. 8.40.

Ingimundur fr mjg geyst af sta, svo geyst a g var vafa um hvort g gti nokku fylgt honum eftir. etta var sko ekkert "4:50 temp", heldur meira svona 4:40 ea jafnvel enn hraar.Vildi ekki gefast upp fyrr en fulla hnefana og reyndi v a lta sem ekkert vri. Fyrstu 5 km voru 23:42 mn, sem var reyndar hlfri mntu lakara en Akureyri, annig a etta var svo sem alveg mgulegt. Mr fannst okkur mia afar vel og hver klmetraskilti af ru rann hj. Reyndar dvaldist mr gjarnan dlti vi drykkjarstvarnar og urfti a hafa tluvert fyrir v a n Ingimundi aftur, srstaklega eftir 10 km marki, en tk a mig annan klmetra a n honum. Spjallai lka aeins vi anna skemmtilegt flk leiinni. a er j eitt af v ga vi svona fjlmenn hlaup, a maur hittir marga sem maur kannast vi. Reyndar hfum vi Ingimundur a ori, a etta vri svo sem ekkert ruvsi en hver annar laugardagsmorgunn hj okkur, nema hva vi hlypum svolti hraar oga vri miklu fleira flk ferli. :)

Inni Laugardal var hlaupi hlfna, hlft maraon a baki sem sagt. Klukkan sndi 1:38:58 klst, sem var enn bara svipaur tmi og Akureyri, 10 sek. betri kannski. Vi flagarnir vorum enn fislttir spori a eigin mati. etta var alla vega allt miklu lttara en fyrir tveimur rum egar g hljp sast heilt maraon Reykjavk, sem gekk n samt bara gtlega. Enn mtti g hafa mig allan vi vi a halda vi Ingimund, hann var klrlega leiandi fyrri hluta hlaupsins. Eftir 25 km, ea egar vi vorum komnir grennd vi Vkingsheimili Fossvogi, var sem g fengi einhvern aukakraft, ekki svipa v sem g upplifi Akureyri. Fr a sga fram r Ingimundi, og san hverjum hlauparanum af rum. S lka hlauparinu a hrainndugi oft tum til a klra klmetrann rmlega 4:20 mn. Lei srlega vel leiinni vestur Fossvoginn og vestur fyrir Reykjavkurflugvll, enda slarglta essum kafla og svoltill mevindur. Annars var vindur svo sem ekkert til trafala hlaupinu, hitinn eitthva rmlega 10 stig og skrir anna slagi. Millitminn 30 km kom mr mjg vart; 2:20:00 klst.Hafi hlaupi sustu 10 km 46 mn, sem var langt umfram a sem g bjst vi etta seint hlaupinu. Var enda kominn einar 4 mn fram r Akureyrartmanum. Annars velti g tmanum ekkert srstaklega fyrir mr. g var ekki undir neinum rstingi, ar sem markmii voru j laus sr. Mr lei bara vel og fannst a g gti hlaupi hratt - lengi.

fjra klmetratugnum var g farinn a gera mr grein fyrir v a g hlyti a bta Akureyrartmann minn, .e.a.s. ef ekkert vnt kmi upp . Man reyndar ekki eftir svoleiis uppkomum hlaupaferlinum hinga til.kva a taka tmann 37 km. Var nefnilega viss um a aan kmist g mark 31 mn, nnast hva sem gengi. g var v kampaktur egar g leit klukkuna eftir 37 km og s a hn sndi 2:52 mn. a ddi a lokatminn gti varla ori lakari en 3:23 klst. a fannst mr bara alveg strkostlegt. Auk heldur fann g ekkert srstaklega fyrir reytu, a fturnir vru eitthva farnir a lta vita af sr. Og klmetraskiltin hldu fram a birtast me stuttu millibili, a mr fannst. Ekki minnkai heldur brosi egar 40 km voru a baki og klukkan sndi 3:07 klst. reiknaist mr til a jafnvel villtasti draumurinn um 3:20 klst. hlyti a rtast, v a g m vera orin heldur slappur ef 2,2 km hafast ekki 13 mntum. Hugurinn var v fullur af fgnui egar g skokkai inn Lkjargtuna, vitandi a g vri a strbta minn fyrri rangur. Og allt var etta enn betra egar g s klukkuna markinu rtt vera a komast 3:17. Lokatminn var svo 3:17:15 eftir minni klukku, sem sagt langt framar bjrtustu vonum og villtustu draumum - og nstum v 9 mntna bting fr Akureyrarhlaupinu. Framfrin rinu er farin a nlgast 16 mntur, sem mr finnst afar stttanlegt mia vi aldur og fyrri strf. Sjtta og besta maraonhlaupi mitt var a baki. Og mr til mikillar ngju klrai g etta "fugu splitti". Seinna hlfa maraoni var sem sagt vi betri tma en a fyrra (1:39+1:38), rtt eins og Rm 2008. :)

Eins og g nefndi an fr g a sga fram r Ingimundi vi 25 km marki. Hann var aldrei langt eftir og klrai hlaupi glsilegum tma, 3:20:30 klst, sem var hvorki meira n minna en rmlega 12 mntna bting - hreint trlegar framfarir!

Lokaor mn eru essi: Lan manns maraonhlaupi rst mest af v hvernig maur hugsar.a er sem sagt"ikke hvordan man har det, men hvordan man tar det", eins og gmul norsk kona sagi einu sinni. Maur arf a setja sr markmi samrmi vi a sem undan er gengi. Helst arf a hanna markmiin annig a maur veri ekki fyrir vonbrigum. Ef a tekst getur maur noti ess a hlaupa sem sigurvegari, jafnvel a nokkur hundru manns fari fram r manni leiinni. etta a vera gaman - og a var a svo sannarlega morgun - fyrir mig. :)


Spellvirki spilla

Byggcr100 leiara Morgunblasins morgun er rtt um a tjn sem spellvirkjar geta valdi eim sem berjast fyrir mlsta me frisamlegum mlflutningi og faglegum rkum. Tilefni er skemmdarverk sem unni var dgunum tilraunareit lftknifyrirtkisins Orfs austur Gunnarsholti, en ar var hafin afar umdeild tilraunarktun erfabreyttu byggi utandyra.

g er einn eirra sem hafa miklar efasemdir um rktun erfabreyttum lfverum utandyra, eins og m.a. m lesa greinarger sem g sendi Umhverfisstofnun um etta tiltekna verkefni ma sl.Hins vegar tek g heilshugar undirfordmingu leiarahfundar Morgunblasins umrddu skemmdarverki. Ager sem essi spillir fyrir eim stra hpi flks sem hefur reynt a andfa og benda httuna sem fylgir rktun sem essari. Skemmdarverk eiga engan rtt sr, alveg sama hver mlstaurinn er. g fordmi httalag af essu tagi og vona lengstu lg a allir eir sem lta essi ml sig einhverju vara, sni lgmarksskynsemi og prmennsku a beita sr innan ess ramma sem samflag okkar hefur vali sr me lrislegum htti. etta er gert me opinni umru, skrifum, frslu, athugasemdum, krum og rum eim aferum sem samflagi hefur ori stt um. annig geta eir sem eru sttir vi kvrun Umhverfisstofnunar um a leyfa umrdda rktun, krt kvrun til umhverfisrherra innan riggja mnaa fr v a kvrunin var tilkynnt, .e. sasta lagi 22. september nk. Leyfi, hversu illa grundu sem au kunna a vera, vera ekki afturkllu me ofbeldi.

a g s aalatrium alveg sammla leiarahfundi Morgunblasins, finnst mr a hann ea hn hefi mtt sleppa v a tala um a httan af umrddri rktun vri ekki vsindalega snnu. a skiptir fyrsta lagi engu mli umrunni um umrtt skemmdarverk, og ru lagi eru a engin rk mlinu yfirleitt. Til ess a leyfa megi rktun sem essaurfa menn nefnilega a sanna skaleysi. a er ekki ng a skasemin hafi ekki veri snnu, alla vega ekki ef fulltrar slands og flestra annarra ja meintu eitthva me v sem eir samykktu R 1992, .m.t. Vararreglunni.

Skemmdarverki Gunnarsholti vekur lka upp njar spurningar: Voru spellvirkjarnir kannski a n sr erfabreytt bygg til a dreifa sem vast um nttru slands? Vildu eir kannski bara lta lta svo t sem eir hefu veri a eyileggja umrddan reit? Hver verndar okkur hin fyrir slku tjni? Getur hver sem er valsa arna um reittur?


Blandaur rgangur eykur vandann

Sjlfsagt er alltaf gaman a f ntt dt, en n tkni sem gerir kleift a birta myndskei venjulegum prentuum blum er dmi um dt sem g vil helst a g og arir jararbar veri lausir vi sem lengst. Um lei og svona dti er btt inn venjulegt prenta bla er nefnilega bi a koma v til leiar a venjulega prentaa blai verur a blnduum rgangi egar a hefur loki hlutverki snu, sta ess a vera bara a papprsrgangi.

Rafhlaan sem fylgir hverju svona blai arf sjlfu sr ekkert endilega a vera baneitru, en hn gerir a engu a sur a verkum, samt eim smhlutum r mlmum, ksil og rum efnum sem henni urfa a fylgja, a blai verur hft til endurvinnslu, nema a aukadti s fyrst askili fr papprnum. Um lei er etta nttrulega alveg rf sun efnum sem sum hver ganga til urrar fyrr en varir, og hefu betur veri ntt arfari vrur.

Mr finnst vera ng rugl gangi essu svii n egar, a etta btist ekki vi. Mr finnst meira en ngu slmt a einhverjum skyldi detta hug a klna einhverju rafeindadti, .m.t. rafhlum, inn bkur, afmliskort og barnask. Ea halda menn a etta auki lfsgi okkar og hamingju?


mbl.is Myndskei brtt birt blum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bolt og Bekele saman 800 m?

eirri hugmynd var velt upp Berln gr hvort langmestu hlauparar samtmans, eir Usain Bolt og Kenenisa Bekele, myndu kannski einhvern tmann mtast miri lei - ef svo m segja - og reyna me sr 800 metra hlaupi. a gti n ori frekar skemmtilegur viburur fyrir frjlsrttaunnendur.

trlegt heimsmet Usain Bolt 100 metra hlaupi (9,58 sek) hefur varla fari fram hj neinum, og eflaust hafa lka margir hrifist af glsilegri frammistu Kenenisa Bekele 10.000 metra hlaupinu fyrrakvld, ar sem hann landai 4. heimsmeistaratitlinum r (2003, 2005, 2007 og 2009) og fetai ar me ftspor fyrirmyndarinnar, Haile Gebrselassie sem var heimsmeistari rin 1993, 1995, 1997 og 1999.Eftir hlaupi fyrrakvld var Bekele fyrst spurur hver vri besti tmi hans 100 m hlaupi. Svari var 11,0 sek. San var hann spurur hvor eirra myndi vinna, hann ea Usain Bolt, ef eir myndu reyna me sr 800 m hlaupi. Bekele sagist rugglega myndu vinna, og jafnframt a hann vri alveg til a lta a reyna.

Sem sagt: a vri ekkert leiinlegt a f r essu skori.

J, en a var etta me Usain Bolt. g held a a hafi ekki komi fram Mogganum morgun, en essi drengur hefur n hraa upp rmlega 44 km/klst hrustu sprettunum. Norska sjnvarpi geri essu einmitt skemmtileg skil nna eitt kvldi vikunni me v a sna bl sem k essum hraa - og nefna leiinni hversu ha sekt maur yrfti a borga miborg Oslar fyrir svoleiis glfraakstur, ar sem hmarkshrainn er 30 km/klst. eir sem hafa gaman af tlfri frjlsra rtta stanmast lka gjarnan vi tmann sem Usain Bolt ni 200 m hlaupi mean hann var enn 14 ra: 21,73 sek! g segi bara eins og Sigurbjrn rni fyrra: Hva getur hann gert!? g velti lka fyrir mr hva gerist egar Kenenisa Bekele frir sig upp maraonhlaupi...


mbl.is „Held g stoppi vi 9,4“
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hlaupi kringum Skorradalsvatn

morgun (laugardagsmorgun) hlupum vi Ingimundur Grtarsson kringum Skorradalsvatn. etta hafi stai til um nokkurt skei, en ekki komist verk fyrr en nna. Mig minnir a a hafi veri Gujn Sigr Jensson sem benti mr upphaflega hversu upplg hlaupalei etta vri. a sama hefur bori gma samtlum Ingimundar vi heimamenn dalnum. Reyndarhafi Ingimundur sjlfur bi bsetu og atvinnu Skorradal fyrr rum - og ekkir ar a.m.k. ara hvora fu. g fkk v grarmikla og ga frslu essu morgunskokki.

gti hlaupaleiarinnar kringum Skorradalsvatn hafi sst veri orum auki. etta er bkstaflega alveg frbr hlaupalei, hafi maur anna bor tma og thald svoleiis verkefni. Ekki spillti veri heldur fyrir. egar vi lgum hann um 7-leyti var slskin dalnum og 7 stiga hiti. Svo hlt slin fram a skna langleiina, og hitastigi hkkai jafnt og tt. Held a hafi veri fari a nlgast 17 grur egar vi lokuum hringnum stuttu fyrir kl. 11.

Vi vldum a fara rttslis um vatni, .e.a.s. inn me v a noranveru og t a sunnanveru. Vegurinn a noranveru er slttur og hlaupavnn, og skgurinn gefur bi skjl og ga lykt. Mr kom eiginlega vart a sj hversu miki er arna af beinvxnum og hum trjm. kflum fannst mr g vera kominn skandinavska skgargtu. a eina sem vantai voru knglar og sniglar veginum. Reyndar sakna g ekki sniglanna!

Eftir a komi er inn fyrir vatni tekur hrjstrugri vegur vi, enda varla hgt a tala um blveg v svi, srstaklega ekki innst me vatninu a sunnanveru. arna er slin va bsna grf, en um lei verur leiin j fjlbreyttari og meira gefandi fyrir ftur jlfun. essi kafli nr eiginlega t a Stru-Drageyri, ar sem vegurinn kemur niur af Draganum. Eftir a er undirlagi fremur tilbreytingalaust, bara venjulegur malarvegur, sem sjlfsagt getur rykast r umfram skir hlaupara. Ryki var ekki til trafala fyrir okkur, enda umfer sraltil essum tma dags, jafnvel verslunarmannahelginni. En ngur var urrkurinn; nstum allar sprnur urrar.

etta verur rugglega ekki sasta ferin okkar kringum Skorradalsvatn. Spi v a fleiri eigi eftir a glejast hlaupum essari lei. Svona rtt til gamans tla g a smella hrna inn yfirlitskorti af leiinni, sem g fkk a lni af kortavef ja.is. Eins og ar mtti sj, ef myndin vri ekki svona rosalega ltil, er leiin ll rtt um 39 km.

Skorradalsvatn web

Best a leyfa harritinu r gps-tkinu a fljta me lka. Maur fer lklega r svona 70 metrum upp 150 metra vi Dagverarnes, en a ru leyti er etta tiltlulega sltt.

Skorradalsvatn h web


Höfundur

Stefán Gíslason
Stefán Gíslason
Umhverfisstjórnunar-fræðingur í Borgarnesi
Des. 2017
S M M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband