Leita ķ fréttum mbl.is

Munu uršunarstašir breytast ķ nįmur?

Ķ „Oršum dagsins“ ķ dag kemur fram, aš sjónir manna séu nś ķ auknum męli farnar aš beinast aš uršunarstöšum sem hagkvęmum nįmum fyrir orku- og hrįefnavinnslu. Tękifęri eru einkum talin geta legiš ķ grķšarlegu magni plastefna sem vķša liggja grafin, en verš į hįgęšaplasti, svo sem HDPE, hefur tvöfaldast į einu įri ķ takt viš aukna eftirspurn og hękkandi olķuverš. Svipaša sögu er reyndar aš segja um mįlma, sem vķša hafa veriš uršašir ķ stórum stķl. Sérfręšingar ķ śrgangsmįlum munu ręša žessa möguleika į rįšstefnu ķ London ķ október, sem kölluš hefur veriš „fyrsta uršunarnįmurįšstefnan“.

OECD hefur įętlaš aš įriš 2030 verši magn heimilisśrgangs į heimsvķsu komiš ķ um žrjį milljarša tonna į įri, en magniš var um 1,6 milljaršur tonna įriš 2005, sem samsvarar um 1 kg į mann į dag. Vķša er um helmingur žessa magns uršašur, en OECD gerir rįš fyrir aš žaš hlutfall lękki ķ um 40% fyrir įriš 2030 vegna aukinnar įherslu į endurvinnslu og sorpbrennslu til orkuframleišslu.

Tališ er aš į nś žegar liggi um 200 milljónir tonna af plasti grafnar ķ breskum uršunarstöšum. Veršmęti žessa plasts gęti slagaš hįtt ķ 60 milljarša sterlingspunda, eša um 9.200 milljarša ķslenskra króna, mišaš viš plastverš ķ heiminum ķ dag. Allt žetta plast vęri tęknilega séš hęgt aš endurvinna eša breyta ķ vökvakennt eldsneyti. Peter nokkur Mills, framkvęmdastjóri śrgangs- og endurvinnslufyrirtękisins New Earth Solutions, hefur haft žau orš um tękifęrin sem liggja ķ gröfnu plasti, aš žegar plastiš sé „einu sinni komiš į uršunarstašinn, žį sitji žaš eiginlega bara žar og geri ekki neitt“ - og žar sé hęgt aš ganga aš žvķ og grķpa žaš žegar į žarf aš halda.

Žessi įhugi manna į žeim aušlindum sem liggja grafnar ķ sorphaugum heimsins į sér öšru fremur rętur ķ hękkandi verši į olķu og hrįefnum eins og fyrr segir, en fjölgun jaršarbśa kemur žar aš sjįlfsögšu einnig viš sögu. Gert er rįš fyrir aš jaršarbśar gętu veriš oršnir um 9 milljaršar įriš 2020, en talan er nś einhvers stašar į 7. milljaršinum. Žessi öra fjölgun, samfara örri efnahagsžróun ķ fjölmennustu rķkjum heims, mun augljóslega leiša til mjög aukinnar eftirspurnar og žar meš įframhaldandi veršhękkana į olķu og hrįefnum, umfram žaš sem žegar er komiš fram.

Sem fyrr segir liggja tękifęrin žó ekki eingöngu ķ gröfnu plasti, heldur einnig ķ öšrum hrįefnum, svo sem mįlmum. Žessi tękifęri hef ég reyndar įšur minnst į ķ bloggfęrslunni „Litlar gleymdar jįrnnįmur ķ nafni feguršarinnar“, sem birtist į gömlu bloggsķšunni minni 5. október 2007.

Veršmętin sem liggja ķ hverjum uršunarstaš um sig eru mismunandi eftir aldri og ešli stašanna og žeirri menningu sem žeir eru sprottnir śr. Žannig liggur mikiš af byggingarśrgangi grafiš ķ sęnskum uršunarstöšum frį 7. įratug sķšustu aldar, žvķ aš um žęr mundir var mikiš byggt žar ķ landi. Annars stašar eru mįlmar mest įberandi og enn annars stašar er plastiš ķ meirihluta. Svo geta menn aušvitaš lķka bśist viš aš finna 60 įra gömul dagblöš innan um innyfli śr saušfé, sem legiš hafa óskemmd frį žvķ į dögum sķšari heimsstyrjaldarinnar. Žvķ er eflaust rįšlegt aš kynna sér söguna įšur en nįmuvinnslan hefst af fullum krafti.

Ég get vel tekiš undir meš Chris Dow hjį Closed Loop London. Hann dregur veršmętin ķ uršunarstöšunum ekkert ķ efa, en er jafnframt argur yfir žvķ aš menn skuli vera tilbśnir aš leggja milljónir sterlingspunda ķ fjįrfestingar til aš vinna veršmęti śr uršunarstöšum į mešan žeir urša enn sķfellt meira plast į nżjum uršunarstöšum.

Žessi pistill er aš mestu leyti byggšur į žeirri frétt PlanetArk/Reuter, sem vķsaš er til ķ „Oršum dagsins“ ķ dag. Mér finnst viš hęfi aš ljśka pistlinum į žremur fallegum myndum sem ég hef tekiš einhvers stašar į sķšustu mįnušum og įrum.

Śrgangur 3

Śrgangur 2

Śrgangur 1


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Höfundur

Stefán Gíslason
Stefán Gíslason
Umhverfisstjórnunar-fræðingur í Borgarnesi
Jan. 2020
S M Ž M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband